NIEUWSBRIEF februari 2009
** 3 maart ** spreekbeurt gedeputeerde Bleker
op ledenvergadering
Harstkampen 7 9753 ES Haren
Nieuwsbrief voor ROVER-leden over ontwikkelingen in het Groningse openbaar vervoer en de rol van ROVER-Groningen. De nieuwsbrief sturen we u het liefst digitaal toe. Het doorgeven van uw emailadres helpt ons kosten te besparen.
Grootse projecten maken hun entree in de wereld van het openbaar vervoer in de regio Groningen. Er zijn plannen voor een stadstram met regionaal bereik, de aanleg van nieuwe spoorverbindingen en de invoering van de ov-chipkaart. Investeringen in openbaar vervoer kosten veel geld. De zorg van ROVER-Groningen is allereerst of ov-reizigers kunnen rekenen op goed en betaalbaar openbaar vervoer. Onze laatste ledenvergadering dateert van 2006. In 2007 organiseerden we een themabijeenkomst over de ov-chipkaart. Tijd dus weer voor een nieuwe ledenvergadering!
In deze nieuwsbrief:
• Uitnodiging ledenvergadering 3 maart in Groningen
• Spreekbeurt gedeputeerde Bleker
• Verkiezing nieuw afdelingsbestuur
• ROVER in het OV-consumentenplatform Groningen
• Klankbordgroep regiotram serieus genomen?
• Steekproef vergelijking auto-openbaar vervoer
• Praktijkvoorbeeld: afhandeling van klacht over bushalte vraagt lange adem
• En verder ...
• Een droom van een tram
Uitnodiging voor de ledenvergadering op 3 maart 2009 20.00 uur in Groningen
Spreekbeurt over het OV‑beleid van de Provincie Groningen
door gedeputeerde de heer H. Bleker
De Provincie Groningen is verantwoordelijk voor het openbaar bus- en treinvervoer in de provincie (met uitzondering van de Groningse stadsbussen).
Wat staat het provinciebestuur eigenlijk voor ogen met het openbaar vervoer in onze regio ?
En wat is de reiziger er de afgelopen jaren wijzer van geworden dat Arriva het openbaar vervoer in de regio verzorgt?
Welke plannen heeft de provincie in de nabije toekomst met het openbaar vervoer?
Over deze zaken komt gedeputeerde Bleker ons vanaf 20.45 uur bijpraten op de ledenvergadering van 3 maart aanstaande. Het bestuur van ROVER afdeling Groningen nodigt u van harte uit om de bijeenkomst bij te wonen.
De jaarvergadering bestaat uit een huishoudelijk programma en een themadeel met de spreekbeurt van de gedeputeerde. De bijeenkomst wordt gehouden van 20.00 tot 22.00 uur in het PvdA‑gebouw aan de Haddingestraat 10 in Groningen. De zaal is open vanaf 19.30 uur en bevindt zich op loopafstand van het Zuiderdiep, waar veel buslijnen een halte hebben.
We ontmoeten u graag op 3 maart!
Namens het afdelingsbestuur,
Barbara Snabilié
Programma ledenvergadering
19.30 uur zaal open
20.00 uur huishoudelijk gedeelte ledenvergadering 2009
1. opening
2. mededelingen
3. ledenvergadering 2006 & themabijeenkomst 2007
4. financieel verslag
5. verkiezing afdelingsbestuur
6. rondvraag
7. sluiting
20.30 uur pauze
20.45 uur presentatie over het OV‑beleid van de provincie Groningen
door gedeputeerde de heer H. Bleker
21.15 uur gelegenheid voor reacties & discussie
21.45 uur einde
Verkiezing nieuw afdelingsbestuur
Onze afdeling functioneert dankzij de inzet van een actieve kern die bestaat uit Mirjam Geeraets, Barbara Snabilié, Wout van Oosterhout, Henk Dekker, Jacob Bos en Tristan Janssen. De afdeling richt de aandacht vooral op zaken als het OV-consumentenplatform Groningen (Mirjam), klachten en mediacontacten (Barbara), analyse dienstregeling (Wout en Tristan), nieuwe ontwikkelingen (Jacob) en toegankelijkheid (Henk). Vanwege verhuizing naar Friesland heeft Henk Tent zijn penningmeesterschap overgedragen.
Vanuit de actieve kern zijn mensen beschikbaar voor een functie in een nieuw te vormen afdelingsbestuur. De leden kiezen in de ledenvergadering het afdelingsbestuur.
De kandidaten zijn:
- voorzitter: Barbara Snabilié
- secretaris: Mirjam Geeraets
- penningmeester ad interim: Barbara Snabilié
- bestuurslid toegankelijkheid: Henk Dekker
- bestuurslid ontwikkeling: Jacob Bos
- bestuurslid analyse: Wout van Oosterhout
Bent u ook beschikbaar voor het afdelingsbestuur of heeft u suggesties voor kandidaten? U bent van harte uitgenodigd om contact op te nemen met voorzitter Barbara Snabilié (050 - 535 01 52). Twijfelt u nog? U kunt altijd oriënterend enkele bestuursvergaderingen bijwonen.
Voelt u meer voor een concrete activiteit? Ook dan maken we graag nader met u kennis.
We komen graag in contact met leden die willen inspreken bij vergaderingen van gemeentelijke en provinciale commissies voor verkeer en vervoer. Informatie uit de ommelanden is erg welkom: in onze nieuwsbrieven kunnen we dan misschien ook vaker ervaringen en informatie opnemen over het openbaar vervoer in de gemeenten buiten onze provinciehoofdstad.
ROVER in het OV-consumentenplatform Groningen
Mirjam Geeraets
Het OV-consumentenplatform bestaat uit maatschappelijke organisaties die Gedeputeerde Staten van de Provincie Groningen adviseren over het openbaar vervoer. De adviezen gaan vooral over verandering in de dienstregeling van bus en trein, tarieven, de toegankelijkheid van het openbaar vervoer en de sociale veiligheid. Bij wijze van jaarverslag bieden we hier een overzicht ‑ in grote lijnen ‑ van de belangrijkste zaken waar het OV-consumentenplatform zich in 2008 mee bezig heeft gehouden. ROVER is bij al deze activiteiten vertegenwoordigd geweest.
Eigen website voor het Platform
In een eerdere Nieuwsbrief kon u lezen dat het Platform de beschikking zou krijgen over een eigen, vernieuwde website. Hierin is vertraging gekomen door een personele wisseling (secretaris van het Platform) en een wisseling van adviesbureau (verplichte Europese aanbesteding), met als gevolg dat via de website helaas tijdelijk geen kennis genomen kan worden van de agenda, verslagen van vergaderingen en uitgebrachte adviezen.
Bijeenkomsten van het Platform in 2008
• Het Platform is 6x bij elkaar geweest voor reguliere vergaderingen. Daarnaast heeft een
werkgroepvergadering met het Platform Drenthe plaatsgevonden over de Programma's van Eisen van a) de aanbesteding van het stads‑ en streekvervoer in Groningen en Drenthe en b) de "gecombineerde aanbesteding" (integratie van doelgroepenvervoer en kleinschalig openbaar vervoer). Dit ter voorbereiding op de definitieve advisering. Daarnaast zijn er enkele bijeenkomsten geweest in werkgroepverband voor het ontwikkelen van de website.
• In februari heeft een afvaardiging van het Platform een bezoek gebracht aan de commissie Economie en Mobiliteit van de Groninger Provinciale Staten. Voor het functioneren van het Platform is het onderhouden van goede externe contacten met reizigers, vervoerbedrijven en maatschappelijke, gemeentelijke en provinciale organisaties van groot belang. Het Platform kan niet zonder die netwerken. Een logische stap is dan ook een gesprek met de leden van de betreffende Statencommissie. Openbaar vervoer maakt immers onderdeel uit van het mobiliteitsbeleid, zoals dat door Provinciale Staten van Groningen wordt vastgesteld. Het Platform heeft zich gepresenteerd middels een boekwerkje "Het Consumentenplatform stelt zich voor", dat een schets geeft van het wettelijk kader, de onderwerpen van advies, de leden van het Platform en een kijkje biedt in de keuken van de advisering. De kennismaking was wederzijds positief. De vertegenwoordiging van het Platform heeft duidelijk kunnen maken dat inmiddels over een behoorlijke expertise wordt beschikt. Afgesproken is dat het contact zal worden voortgezet.
• Jubileumsymposium van het LOCOV (landelijk overleg consumentenorganisaties in het OV): aan ROVER de eer om het Platform op 29 september in Den Haag te vertegenwoordigen.
• Van de secretaris van het Platform ‑ Sytze Rijpstra ‑ is in april afscheid genomen. Hij heeft voor het goed functioneren van het Platform veel betekend, ons behoed voor valkuilen en gestimuleerd waar het maar kon.
Adviezen van het Platform
De adviezen die worden uitgebracht gaan over de dienstregeling, toegankelijkheid van het OV en sociale veiligheid. Een overzicht van de belangrijkste punten:
• Transferium Hoogkerk ‑ advies is uitgebracht over de inrichting, bewaking overdag en 's
nachts, meldpalen voor SOS en info, verlichting, goede zichtlijnen, beveiliging kruising busbaan/fietspad, aanleg groter aantal P‑plaatsen, bemand loket, toiletgelegenheid, busplatform op juiste hoogte. Hier kwamen extra wensen op tafel.
• Statische reisinformatie op de halte: positief advies over de voorgestelde lay‑out.
• Proefproject Servicebussen in Veendam, Delfzijl en Hoogezand‑Sappemeer: kennis
genomen van de evaluatie van dit project na één jaar. De Servicebus trekt nieuwe reizigers, inwoners voelen zich betrokken bij "hun busjes", de klanttevredenheid is hoog. Naast de sterke punten zijn er ook wensen, zoals een hogere frequentie. In een aantal vervolgstappen worden in 2009 verbeterplannen opgesteld.
• Halteomroepsysteem: omdat politiek is gekozen zoveel mogelijk mensen met een
beperking in het normale OV te krijgen was het Platform van mening dat die lijn consequent moet worden doorgetrokken. Dat betekent: altijd automatische halteafroep.
• Ontwerp Programma van Eisen voor de aanbesteding van het stads‑ en streekvervoer in
Groningen en Drenthe: het Platform heeft positief geadviseerd, maar niet eerder dan nadat in intensief overleg op een groot aantal punten verbeteringen zijn afgesproken en opgenomen in het uiteindelijk Programma van Eisen. Zoals van ROVER verwacht mag worden hebben we met een gedegen inbreng de belangen van de ov-reizigers centraal gesteld.
• Ontwerp Programma van Eisen voor de "gecombineerde aanbesteding" (integratie van
doelgroepenvervoer en kleinschalig openbaar vervoer): het Platform staat in principe positief tegenover de integratie van doelgroepenvervoer en openbaar vervoer. Zeker als de insteek is om mensen met WMO‑indicatie en andere reizigers door servicegericht en goed toegankelijk vervoer in het OV te "lokken". Wel is van belang dat voor groepen die echt zijn aangewezen op maatwerkvervoer, deze mogelijkheid ten volle blijft bestaan. Ook voor dit Programma van Eisen zijn veel verbeterpunten aangedragen en overgenomen.
• Evenementen‑ en toerbusvervoer: kennis genomen van de resultaten die goed waren.
• Tramplan Groningen: in een vroegtijdige presentatie van het projectbureau RegioTram heeft het
Platform kennis kunnen nemen van de plannen. ROVER heeft kritische vragen gesteld over nut en noodzaak en de uitgangspunten van de tramplan. Een excursie naar de tramsteden Bremen en Kassel heeft de scepsis over het tramplan Groningen niet weggenomen. Onder meer de inpassing van de grote tramstellen in de nauwe binnenstad baart ons zorgen.
• Zaken die minder goed liepen: de reparatie van de lift op station Winsum duurde veel te lang, ondanks herhaalde aansporingen; verbetering van een halteplaats, waarover een toezegging was gedaan, is nog steeds niet gerealiseerd; en het inzicht in de klachtenafhandeling is nog niet wat het moet zijn. Tot zover het platform in 2008.
Spoorverbindingen
Op onze verlanglijst staan structurele verbeteringen rond de spoorverbinding Groningen ‑ Leer en de aansluiting richting Bremen. Inmiddels dienen zich nieuwe zaken aan waarover bijgepraat kan worden op de komende ledenvergadering. Zo vragen de plannen voor nieuwe spoorverbindingen Groningen ‑ Veendam ‑ Stadskanaal en Groningen - Heerenveen onze aandacht.
De plannen van NS voor de nieuwe dienstregeling van 2010 geven aanleiding tot intensieve aandacht voor de aansluitingen van de NS-treinen op de regionale spoorlijnen in Groningen en Friesland. Met de ROVER-afdelingen Friesland, Drenthe en Overijssel bespreken we de verschillende varianten en streven we naar een optimum in de dienstregeling voor de reizigers uit de vier provincies.
Klankbordgroep regiotram serieus genomen?
Jacob Bos
Eind 2007 heeft het projectbureau RegioTram gezocht naar toekomstige gebruikers van de regiotram. Deze 'buitenstaanders', zoals ze in de oproep worden genoemd, mogen meedenken en praten over de komst van de (regio)tram. Vanuit ROVER hebben Jacob Bos en Henk Dekker zitting in de klankbordgroep.
De klankbordgroep is een aantal keren bij elkaar geweest. Het projectbureau RegioTram heeft de klankbordgroep vooral gebruikt voor het peilen van de reacties op presentaties over onderzoeksresultaten en mogelijke tracés, voordat die werden voorgelegd aan inwoners van de stad Groningen. Omdat er veel vertegenwoordigers van buurtverenigingen in de klankbordgroep zaten, werd er vooral communicatiemomenten afgestemd. Inhoudelijk is er nagenoeg niet meegedacht en meegepraat over nut en noodzaak, alternatieve tracés en andere zaken die een rol spelen bij het introduceren van de regiotram. Toen ik mij aanmeldde had ik een ander beeld van de rol van de klankbordgroep. Mijn beeld bij meedenken is samen een oplossing proberen te zoeken. Overigens is ook de afsluiting van de klankbordgroep ook bijzonder. Wij zouden in november opnieuw een bijeenkomst houden, maar dit is nooit meer geweest en actief zijn de leden hierover ook niet geïnformeerd. Wij weten dus niet welke resultaat onze bijdrage hebben gehad. Spijtig, want ik vind het idee achter de klankbordgroep erg positief.
Steekproef vergelijking auto-openbaar vervoer
ROVER-lid Menno Visser maakte met routeplanners van internet een vergelijking tussen de reistijden voor auto en openbaar vervoer op trajecten in de provincie. Zijn kleine steekproef leverde aardige informatie op:
• De auto is gemiddeld 30% sneller dan het openbaar vervoer.
• De combinatie auto en OV is gemiddeld niet sneller dan alleen OV, maar wel sneller op
de zwakkere OV‑trajecten. De P+R‑voorzieningen in Appingedam, Hoogezand en Winschoten tonen daarmee hun nut.
• Op enkele trajecten is het openbaar vervoer sneller dan de auto: Stadskanaal ‑ Hoogezand
(lijn 73), Veendam ‑ Hoogezand (Qliner 301) en Delfzijl ‑ Winschoten (lijn 119). De auto is daarbij relatief veel tijd kwijt met parkeren.
• Relatief zwakke openbaar vervoer verbindingen zijn er tussen Delfzijl ‑Veendam (via trein
Groningen en Zuidbroek + lijn 74), Delfzijl ‑ Stadskanaal (via trein Groningen + lijn 73) en Winschoten ‑ Hoogezand (via Groningen + Qliner 301).
Conclusie: al met al komt het openbaar vervoer in Groningen er niet slecht af: afhankelijk van het traject is het concurrerend in tijd en de kosten zijn over het algemeen lager dan die van de auto. De routeplanner kan een nuttig instrument zijn bij de afweging tussen openbaar vervoer en de auto.
Praktijkvoorbeeld: afhandeling van klacht over bushalte vraagt lange adem
De situatie: wekenlang staat het bushokje van de Qliners bij de Van Kettwich Verschuurbrug in Groningen er verwaarloosd bij. Al die tijd is 1 van de ruiten kapot. De scherven worden niet opgeruimd. Ook ligt er rondom de afvalbak veel troep.
“Is er dan niemand die hier eerder over geklaagd heeft? Het lijkt me toch een kleine moeite voor passagiers, of voor chauffeurs om dit even door te geven?”, zo vraagt ROVER-lid Bob de Vries zich af. Hij dient zijn klacht in bij ROVER en bij het OV-bureau Groningen Drenthe. Maanden verstrijken en op een dag meldt een medewerker van het OV-bureau dat de gemeente Groningen het beheer van het bushokje heeft overgenomen van Rijkswaterstaat. Er is een nieuw bushokje
geplaatst. Eind goed, al goed? Waakzaamheid van de gewone busreiziger blijft steeds geboden!
En verder ...
• Henk Dekker is namens ROVER Groningen contactpersoon voor de vereniging van blinden en slechtzienden (NVBS). Hij wijst ons op voorzieningen die de toegankelijkheid van openbaar vervoer vergroten voor ov-reizigers met een visuele handicap. Recentelijk heeft de NVBS bereikt dat de looplijn voor blinden op NS-station Groningen tot onder de loopbrug is doorgetrokken. Verder is afgesproken met de gemeente Groningen en het Martini ziekenhuis dat er een looplijn voor blinden wordt aangelegd tussen de bushalte en het ziekenhuis.
De aandacht gaat verder uit naar de ontwikkelingen rond de ov‑chipkaart en de toegankelijkheid van websites over openbaar vervoer.
• De Eemshaven is vermoedelijk het enige havengebied in Nederland zonder busverbinding.
De dorpsverenigingen in het Eemshavengebied maken zich sterk voor een hoogwaardige busverbinding tussen de stad Groningen en de Eemshaven. ROVER is betrokken bij het pleidooi voor een goede busverbinding.
• Bij de start van de dienstregeling 2008 voor de Arriva treinen werd duidelijk dat vervoerder Arriva late treinen schrapte zonder vervangende bussen in te zetten. Reizigers werden de dupe van de gaten die ontstaan in de dienstregeling door een nieuw schema voor spooronderhoud van ProRail. ROVER zette druk op de ketel en in korte tijd werden vervangende bussen ingezet.
• Uit onvrede over het negeren van kwaliteitseisen die belangenorganisaties stellen aan de OV-chipkaart zijn ROVER en andere consumentenorganisaties uit het landelijk overleg rond de invoering van de chipkaart gestapt. ROVER Groningen volgt de ontwikkelingen in de regio Groningen nauwlettend.
Een droom van een tram
Barbara Snabilié
Bestijg den tram nooit zonder uw valies met droomen. Een bekende regel van de dichter J. van Nijlen, nu eens voorzien van een aangepast jasje voor een bespiegeling over de plannen voor een tram in de stad Groningen.
Aan dromen en visioenen ontbreekt het allerminst in de huidige voorbereidingsfase voor het tramproject in het Groningse. Een heuse manifestatie vormde de opmaat. En natuurlijk spreekt de mogelijke komst van een tram in stad (en ommeland) tot de verbeelding van velen. Al was het maar uit sentiment, nostalgie naar de trams van weleer in stad en regio. Deze trams zijn destijds niet uit weelde uit bedrijf genomen. Natuurlijk, de technologie van de bus was destijds concurrerend, maar waren niet de hoge exploitatielasten doorslaggevend voor het verbannen van de trams?
Voor de nieuwe stadstram blijkt de dekking van de investeringskosten (geraamd op 149 miljoen euro) al een lastige opgave. En dan hebben we het nog niet eens over de exploitatielasten van een tram, wanneer het tracé eenmaal is gerealiseerd,
Inzetten op een eerste hoofdas voor de stadstram tussen hoofdstation en Zernike is weliswaar een interessant idee, maar een stadstram die het vooral moet hebben van studenten is kwetsbaar. Een halte bij het UMCG belooft al meer tramreizigers, maar vergroot de reistijd en haalt de vaart uit de tramrit. Bovendien is tramvervoer zeker geen garantie voor stijgende aantallen reizigers. Een tramlijn met een onnodig lange route en onhandige keuze van halteplaatsen (zoals de Rotterdamse tramplus lijn 25) spreekt reizigers niet aan. Het positieve imago van een tram brokkelt bovendien af, wanneer toekomstige bezuinigingen resulteren in een slechtere dienstregeling.
Vooralsnog is het voor ROVER onduidelijk welke gevolgen de komst van een tram heeft voor stadjers in de wijken, die niet door de tram worden bediend (zoals Beijum en Lewenborg). Het risico bestaat dat de introductie van een tram leidt tot snijden in het fijnmazige net van buslijnen in de stad. De dienstregeling van de bussen naar de wijken zou daarmee wel eens flink uitgekleed kunnen worden. Minder bussen per uur tussen wijk en centrum/station resulteert dan in een aantasting van de bereikbaarheid. Voor ROVER is bediening van de wijken met bussen een groot goed. Openbaar vervoer is een basisvoorziening, niet alleen langs het tracé Hoofdstation‑Zernike.
ROVER is voorstander van versterking van het openbaar vervoernetwerk in stad en regio als geheel. Uit onderzoek is duidelijk geworden dat momenteel 74% van de bezoekers aan de stad met de auto komt. ROVER pleit daarom in de eerste plaats voor de ontwikkeling van een tramsysteem in de regio. Lerend van de daarmee verkregen ervaringen kan daarna wat ons betreft worden ingezet op de introductie van de stadstram.
De dichter Van Nijlen zou het zo geschreven kunnen hebben: En als de stadstram niet voort wil, zeer ten detrimente van uwe lust en hoop en zuurbetaalde centen, blijf kalm en open uw valies.
Inspraak over de tram
Vanaf 23 februari kunnen de inwoners van de gemeenten in de regio Groningen-Assen zich schriftelijk uitspreken over het voorkeurstracé van de tramlijn in Groningen (projectbureau RegioTram, Oosterstraat 56a, 9711 NX Groningen).
Op maandag 16 maart is er een openbare inspraakavond over de tram in de Oosterpoort.
Deze nieuwsbrief is verzorgd door Mirjam Geeraets en Barbara Snabilié. Bijdragen zijn verder afkomstig van Jacob Bos, Menno Visser, Bob de Vries en Henk Dekker.
Uw reacties en opmerkingen over openbaar vervoer zijn welkom via groningen@rover.nl.